Tiếp tục hoàn thiện thể chế, nâng cao chất lượng công tác xây dựng và tổ chức thi hành pháp luật

Phát biểu khai mạc Hội nghị, Thứ trưởng Đặng Hoàng Oanh nhấn mạnh công tác xây dựng và tổ chức thi hành pháp luật đang được đặt ở vị trí trung tâm trong chiến lược phát triển đất nước. Lần đầu tiên, xây dựng và tổ chức thi hành pháp luật được xác định là một trong những động lực quan trọng để tạo lập thể chế phát triển, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia và bảo đảm sự phát triển nhanh, bền vững của đất nước. Đây vừa là sự ghi nhận đối với vai trò của công tác pháp luật, vừa là sự khẳng định niềm tin và kỳ vọng rất lớn của Đảng, Nhà nước đối với đội ngũ cán bộ làm công tác xây dựng pháp luật và pháp chế.

Thứ trưởng đề nghị lãnh đạo các tổ chức pháp chế ở Trung ương, đại diện nhiều bộ, ngành và các chuyên gia tập trung trao đổi, thảo luận, đánh giá toàn diện kết quả công tác pháp chế 6 tháng đầu năm 2026; phân tích những mô hình, cách làm hiệu quả, đồng thời làm rõ nguyên nhân của những tồn tại, hạn chế và bài học kinh nghiệm trong công tác tham mưu xây dựng và tổ chức thi hành pháp luật.

Thứ trưởng Đặng Hoàng Oanh phát biểu khai mạc Hội nghị.

Thảo luận các giải pháp nâng cao chất lượng công tác xây dựng chính sách và văn bản quy phạm pháp luật; đẩy mạnh triển khai Đề án soạn thảo tập trung, chuyên nghiệp; Đề án đánh giá, chấm điểm (KPI) về công tác xây dựng pháp luật. Đồng thời trao đổi về các giải pháp nâng cao hiệu quả tổ chức thi hành pháp luật, tăng cường theo dõi, đánh giá tình hình thi hành pháp luật; đổi mới công tác kiểm tra, rà soát, hệ thống hóa văn bản quy phạm pháp luật (VBQPPL).

Hội nghị đã nghe Vụ Công tác xây dựng VBQPPL báo cáo về kết quả công tác pháp chế, phương hướng 06 tháng cuối năm 2026; đánh giá tình hình thực hiện công tác xây dựng, hoàn thiện thể chế 6 tháng đầu năm; giới thiệu nội dung Đề án Soạn thảo tập trung, chuyên nghiệp và Đề án thí điểm KPI về công tác xây dựng pháp luật; các vấn đề hoàn thiện hệ thống pháp luật phục vụ phân cấp, phân quyền, cắt giảm thủ tục hành chính trước ngày 1/3/2027…

Theo đó, trong 6 tháng đầu năm 2026, đội ngũ pháp chế tại các Bộ, ngành vẫn phát huy tinh thần trách nhiệm, chủ động tham mưu hoàn thiện thể chế và tháo gỡ hiệu quả các điểm nghẽn pháp luật. Về công tác xây dựng và hoàn thiện thể chế, tại Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI, Chính phủ đã trình Quốc hội xem xét, thông qua 09 dự án luật và 05 dự thảo nghị quyết, trong đó có nhiều dự án luật quan trọng, phạm vi điều chỉnh rộng, tác động trực tiếp đến phát triển kinh tế - xã hội.

Hội nghị đã nghe Vụ Công tác xây dựng VBQPPL báo cáo về kết quả công tác pháp chế, phương hướng 06 tháng cuối năm 2026.

Riêng Bộ Tư pháp, trong 6 tháng đầu năm 2026 đã tham mưu Chính phủ trình Quốc hội thông qua 05 luật và 2 Nghị quyết tại Kỳ họp đầu tiên Quốc hội khóa XVI; chủ trì thẩm định hơn 360 hồ sơ chính sách, dự án, dự thảo văn bản quy phạm pháp luật. Khối lượng công việc rất lớn trong thời gian ngắn tiếp tục khẳng định vai trò trung tâm của Bộ Tư pháp trong việc kiểm soát chất lượng chính sách, bảo đảm chất lượng thể chế và đồng hành cùng các bộ, ngành trong quá trình hoàn thiện hệ thống pháp luật.

Theo kết quả rà soát của pháp chế các Bộ, cơ quan ngang Bộ, tính đến ngày 16/6/2026, có tổng cộng 684 văn bản quy phạm pháp luật do các Bộ, cơ quan ngang Bộ, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ ban hành theo thẩm quyền hoặc trình Quốc hội, Ủy ban thường vụ Quốc hội ban hành cần được sửa đổi, bổ sung hoặc ban hành mới trước ngày 01/3/2027. Trong đó, đã có 176/684 văn bản được sửa đổi, bổ sung hoặc ban hành mới; còn 508 văn bản đang tiếp tục được các Bộ, cơ quan ngang Bộ nghiên cứu, xây dựng phương án xử lý trước ngày 01/3/2027. Các số liệu này sẽ tiếp tục được cập nhật rà soát trong quá trình triển khai thực hiện việc sửa đổi, bổ sung hoặc ban hành mới các văn bản quy phạm pháp luật. 

Ngoài ra, công tác rà soát, kiểm tra, hệ thống hóa văn bản được triển khai quyết liệt trên toàn quốc. Công tác tổ chức thi hành pháp luật, theo dõi thi hành pháp luật, phổ biến giáo dục pháp luật và hỗ trợ pháp lý cho doanh nghiệp tiếp tục được đổi mới mạnh mẽ.

Phát biểu kết luận Hội nghị, Bộ trưởng Hoàng Thanh Tùng đề nghị đội ngũ pháp chế các Bộ, ngành tập trung tham mưu lãnh đạo các Bộ, ngành quán triệt và triển khai đồng bộ các chủ trương của Đảng, Quốc hội, Chính phủ về công tác xây dựng pháp luật và tổ chức thi hành pháp luật; giải quyết triệt để tình trạng nợ đọng văn bản và thực hiện nghiêm túc Quy chế làm việc mới của Chính phủ; Chủ động đề xuất phương án xử lý các văn bản cần sửa đổi, bổ sung hoặc hết hiệu lực trước ngày 01/3/2027, không để xảy ra khoảng trống pháp lý.

Bộ trưởng Hoàng Thanh Tùng kết luận Hội nghị.

Bộ trưởng đề nghị khẩn trương hoàn thiện hồ sơ đối với 17 dự án luật trình thông qua và 03 dự án luật xin ý kiến. Trường hợp chưa kịp hoàn thiện hồ sơ theo quy định, các bộ phải báo cáo Chính phủ về định hướng lớn và chính sách sửa đổi để xin ý kiến đại biểu Quốc hội. Đồng thời, triển khai và bảo đảm tiến độ đối với các dự án sẽ trình thông qua tại kỳ họp thứ 2 Quốc hội Khóa XVI.

Bên cạnh đó, Bộ trưởng đề nghị nghiêm túc thực hiện nhiệm vụ tổng rà soát hệ thống VBQPPL, quán triệt sát sao chỉ đạo của Thường trực Ban Bí thư và Ban Chỉ đạo; tăng cường rà soát, kiểm tra văn bản theo thẩm quyền, kịp thời phát hiện và xử lý nghiêm các văn bản có dấu hiệu trái pháp luật, gây rào cản cho môi trường đầu tư kinh doanh. Giải quyết ngay phản ánh, kiến nghị của người dân, doanh nghiệp và thực hiện tích hợp hệ thống tiếp nhận này với Cổng thông tin điện tử của Bộ, ngành.

Đồng thời, cần phối hợp chặt chẽ với Bộ Tư pháp xây dựng Luật về VBQPPL; triển khai Đề án thí điểm chấm điểm (KPI) về xây dựng pháp luật, Đề án soạn thảo tập trung, chuyên nghiệp và các nhiệm vụ chuyển đổi số.

Theo Bộ trưởng Hoàng Thanh Tùng, cần ưu tiên nguồn lực để rà soát, xử lý các VBQPPL đang trực tiếp phát sinh khó khăn, vướng mắc, ảnh hưởng đến việc vận hành mô hình chính quyền địa phương 02 cấp theo chỉ đạo của Đảng ủy Chính phủ; đồng thời cần tiếp tục rà soát, cập nhật, hoàn thiện phương án xử lý đối với từng văn bản thuộc phạm vi quản lý; xác định rõ lộ trình, tiến độ và trách nhiệm thực hiện, bảo đảm vừa xử lý kịp thời các vướng mắc trước mắt, vừa hoàn thành việc sửa đổi, bổ sung, thay thế các văn bản sẽ hết hiệu lực trước ngày 01/3/2027, không để xảy ra khoảng trống pháp lý.

Đồng thời xây dựng đội ngũ cán bộ có bản lĩnh chính trị, chuyên môn sâu, tư duy đổi mới và năng lực tham mưu chiến lược. Tạo điều kiện cho cán bộ pháp chế tham gia thực chất từ giai đoạn xây dựng chính sách; áp dụng hiệu quả các cơ chế mới về đào tạo, thu hút chuyên gia và ứng dụng công nghệ theo Nghị quyết số 197/2025/QH15.