Dự thảo Luật Nuôi con nuôi (sửa đổi): Bảo đảm quyền lợi tốt nhất cho trẻ em

Theo báo cáo tại buổi làm việc, dự thảo Luật Nuôi con nuôi (sửa đổi) bổ sung nhiều quy định nhằm bảo đảm quyền lợi tốt nhất cho trẻ em và tăng cường quản lý nhà nước về nuôi con nuôi. Trong đó, đối tượng được nhận làm con nuôi được xác định là trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt theo quy định của Luật Trẻ em; đồng thời siết chặt điều kiện đối với người nhận con nuôi, như phải hơn con nuôi từ 20 đến 50 tuổi và không được nhận con nuôi nếu đang bị kết án phạt tù, kể cả hưởng án treo.

Về thủ tục, dự thảo bổ sung quy định xác nhận điều kiện của người nhận nuôi và trẻ em được nhận nuôi; giao UBND cấp xã thực hiện việc “ghép trẻ” nhằm lựa chọn gia đình phù hợp, hạn chế tiêu cực trong quá trình cho, nhận con nuôi. Dự thảo cũng quy định sự tham gia của nhân viên công tác xã hội trong quá trình giải quyết và theo dõi việc nuôi con nuôi.

Ngoài ra, dự thảo bổ sung quy định xác định Bộ Tư pháp là Cơ quan Trung ương về nuôi con nuôi theo Công ước La Hay 1993; xây dựng cơ sở dữ liệu về nuôi con nuôi; quy định việc thu hồi, hủy bỏ quyết định nuôi con nuôi trong trường hợp cần thiết; đồng thời làm rõ hệ quả pháp lý của việc nuôi con nuôi, bảo đảm quyền và nghĩa vụ của cha mẹ nuôi, cha mẹ đẻ và con nuôi được xác định minh bạch, thống nhất…

Bộ trưởng Hoàng Thanh Tùng phát biểu chỉ đạo. 

Phát biểu chỉ đạo, Bộ trưởng Hoàng Thanh Tùng ghi nhận cơ quan soạn thảo đã khẩn trương hoàn thiện hồ sơ dự thảo Luật Nuôi con nuôi (sửa đổi), đồng thời đề nghị đơn vị tiếp tục rà soát, hoàn thiện các nội dung còn ý kiến khác nhau để bảo đảm tiến độ trình dự án Luật.

Cho ý kiến về nội dung cụ thể, về quy định độ tuổi của người nhận con nuôi, Bộ trưởng cơ bản thống nhất với phương án quy định tại dự thảo Luật và yêu cầu cơ quan soạn thảo bổ sung cơ sở lý luận, thực tiễn và kinh nghiệm quốc tế để làm rõ việc lựa chọn mức chênh lệch tuổi tối đa là 50 năm. Theo Bộ trưởng, các quy định phải xuất phát từ thực tiễn Việt Nam, đồng thời tham khảo có chọn lọc kinh nghiệm quốc tế.

Bộ trưởng cũng đề nghị nghiên cứu bổ sung cơ chế ngoại lệ, cho phép cơ quan có thẩm quyền xem xét không áp dụng quy định về độ tuổi tối đa trong những trường hợp đặc biệt, nếu việc cho nhận con nuôi bảo đảm lợi ích tốt nhất của trẻ em. Quy định này vừa tạo sự linh hoạt trong thực tiễn, vừa thể hiện tinh thần trao quyền cho cơ quan giải quyết, tránh áp dụng pháp luật một cách cứng nhắc.

Đối với vấn đề thừa kế trong quan hệ nuôi con nuôi, Bộ trưởng thống nhất chỉ quy định nguyên tắc chung trong Luật Nuôi con nuôi, còn các quyền và nghĩa vụ cụ thể về thừa kế sẽ thực hiện theo quy định của Bộ luật Dân sự. Đồng thời, đề nghị cơ quan soạn thảo làm rõ nội dung này trong báo cáo tiếp thu, giải trình để bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật cũng như phù hợp với truyền thống, đạo lý gia đình Việt Nam.

Về quy định xác nhận đủ điều kiện nhận con nuôi, Bộ trưởng yêu cầu nghiên cứu kỹ vị trí và cách thể hiện trong dự thảo Luật, đặc biệt đối với các trường hợp có yếu tố nước ngoài, nhằm bảo đảm thống nhất, dễ áp dụng; tiếp tục rà soát, hoàn thiện quy định này để bảo đảm chặt chẽ, hợp lý…